Asgari ücrete ilişkin iş dünyasının dönem dönem dile getirdiği “bölgesel uygulanması” yöntemi iktidarın gündeminde.
İktidarın iş gücü piyasasının mevcut ihtiyaçlarını ve üretim dengelerini merkeze alan farklı bir asgari ücret sistemi üzerinde çalışmalara başladı.
Sabah gazetesinin haberine göre yürütülen çalışmalarda, iller arasındaki ekonomik koşul farklılıkları ile çeşitli sektörlerin maliyet yapıları göz önünde bulunduruluyor. Bu doğrultuda “sektörel ve bölgesel asgari ücret” modeli masaya yatırıldı. Hazırlanan taslak düzenlemeyle, çalışanların alım gücünün korunması, istihdamın artırılması ve işletmelerin rekabet gücünün desteklenmesinin amaçlandığı belirtildi.
MALİYETLERE GÖRE ALTERNATİF MODELLER
Özellikle iş gücü maliyetlerinin ağır olduğu sektörler ile yaşam giderlerinin ilden ile değişiklik gösterdiği bölgeler adına alternatif uygulama modelleri değerlendiriliyor.
Herhangi bir yasal düzenleme aşamasına geçilmesi durumunda, sosyal tarafların da görüşlerine başvurulacağı belirtiliyor. Yetkililer, bu süreçte işverenlerin sürdürülebilir bir üretim yapabileceği ve aynı zamanda çalışanların hak kaybı yaşamayacağı bir dengenin kurulacağını ifade ediyor.
NİHAİ KARAR BEKLENİYOR
Türkiye’nin ekonomik dinamiklerine en uygun sistemin tespit edilebilmesi amacıyla kapsamlı analizler devam ediyor. Ekonomi yönetimi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yanı sıra ilgili diğer kurumların yapacağı ortak değerlendirmelerin sonucunda nihai kararın şekillenmesi bekleniyor. Eğer bu yeni düzenleme hayata geçirilirse; uygulanacak modelin kapsamı, geçiş sürecinin takvimi ve denetim mekanizmaları tüm ayrıntılarıyla netleştirilecek. Şimdilik kesinleşmiş bir karar bulunmadığı, yürütülen çalışmaların asıl amacının üretim, istihdam ve çalışanların refahı arasında kalıcı bir denge kurmak olduğu aktarılıyor.
DÜNYADA SEKTÖREL VE BÖLGESEL UYGULAMALAR
Söz konusu hazırlık sürecinde, uluslararası alanda uygulanan bölgesel ve sektörel ücret modelleri de mercek altına alındı. Mercek altına alınan ülke örnekleri kıtalara göre şu şekilde sıralanıyor:
Avrupa pazarında; Almanya’da ülke genelini kapsayan yasal bir asgari ücret bulunmakla birlikte, toplu iş sözleşmeleri aracılığıyla kimi sektörlerde daha yüksek ücretler uygulanabiliyor. Belçika’da da ulusal taban ücretin yanında birçok sektörde daha yüksek seviyeler toplu sözleşmelerle belirleniyor. İtalya ve Avusturya’da ise yasal bir ulusal asgari ücret bulunmuyor; maaşlar çoğunlukla sektörel bazlı toplu iş sözleşmeleriyle tayin ediliyor.
Amerika kıtasında; Amerika Birleşik Devletleri’nde federal bir asgari ücret olmasına karşın, eyaletler ve hatta bazı şehirler daha yüksek oranlar belirleyebiliyor, ayrıca sektörel farklılıklar uygulanabiliyor. Kanada’da asgari ücret doğrudan eyaletler (Ontario, British Columbia, Alberta gibi) tarafından belirleniyor. Meksika ise asgari ücret bağlamında farklı ücret bölgelerine ayrılmış durumda ve bazı sınır bölgelerinde daha yüksek oranlar geçerli kılındı.
Asya kıtasında ise; Japonya’da asgari ücret 47 farklı idari birim için ayrı ayrı saptanıyor; Tokyo’da en yüksek oranlar görülürken kırsal kesimlerde rakam düşüyor. Çin’de eyaletler ve büyük şehirler kendi ekonomik koşulları çerçevesinde farklı asgari ücretler uygularken, Hindistan’da da eyaletler ve bazı sektörler bazında değişken asgari ücretler belirlenebiliyor.
